Silny i zdrowy jak… jaskiniowiec, czyli wstęp do paleo-logii.

 

cześć

Natknąłem się niedawno na kilka tekstów które dały mi nieco do myślenia jeśli chodzi o kwestie takie jak zdrowie, trening i sprawność ogólna.

Otóż na tzw. Zachodzie przetacza się w tej chwili coś w rodzaju nowej fali badań i publikacji, dotyczących zdrowia i “fitnessu”. Jak wiadomo, otyłość, brak sprawności i choroby cywilizacyjne są tam postrzegane jako jeden z największych problemów społecznych, i to mimo faktu, że przemysł fitnessowo-dietetyczny osiąga krociowe zyski.

Ten stan rzeczy zastanawia wielu i ostatnio zaczęły pojawiać się nowe, dość radykalne pomysły i obserwacje, podparte nie czym innym tylko biologią ewolucyjną. W telegraficznym skrócie chodzi tu o to, że genotyp człowieka współczesnego nie różni się praktycznie od genotypu naszych jaskiniowych przodków, czyli jesteśmy w zasadzie jaskiniowcami, tylko poubieranymi w dżinsy i powsadzanym do samochodów. Co za tym idzie, nasze geny są dostosowane do środowiska w jakim ci jaskiniowcy egzystowali. Tu trzeba zauważyć, że osiadły tryb życia, rolnictwo i tzw. cywilizacja istnieją od jakichś 10 tys. lat i są w historii gatunku zjawiskiem bardzo nowym. Przez 99% czasu swojego istnienia ludzie żyli w społecznościach zbieracko-łowieckich, prowadzących nomadyczny a nie osiadły tryb życia. Z tego wynika, że genetycznie jesteśmy najlepiej dostosowani właśnie do takiego życia, a nie do cywilizacji i jej wytworów.

Autorzy, o których wspomniałem powyżej dowodzą też, że stan zdrowia i sprawności fizycznej naszych jaskiniowych przodków był bardzo dobry (co potwierdzają analizy kości i innych szczątków), natomiast wprowadzenie rolnictwa znacznie ten stan pogorszyło.

Jak wynika z powyższego, żeby osiągnąć optymalne zdrowie i sprawność, należy żyć w sposób naśladujący tryb życia jaskiniowców. I tyle, proste, co? Już słyszę te mniej lub bardziej złośliwe i świńskie uwagi szanownych czytelników, ale proszę się na chwilę wstrzymać. Jasne, że nikt nie będzie przebierał się w skóry i ganiał po ulicach z maczugą za dziewczynami (chociaż ma ta wizja pewien urok…;-)), ale jest kilka dziedzin życia, w których można upodobnić się do naszych praszczurów. A konkretnie są to: odżywianie i aktywność fizyczna.

Jeżeli chodzi o jedzenie, to powtarzają się następujące porady:

• ograniczyć spożywane pokarmy do następujących grup: mięso, ryby, owoce, warzywa, jagody, orzechy - tylko to, co mógł znaleźć lub złapać przeciętny jaskiniowiec. W szczególności wyrzucić wszystko, co pojawiło się po rewolucji rolniczej i przemysłowej.

• Skończyć ze stałymi godzinami posiłków, jeść w zróżnicowanych odstępach, czasami mniej, czasami więcej. W końcu taki paleolityczny myśliwy też nie miał zapewnionych 5 posiłków dziennie i do tego musiał się dostosować.

Natomiast aktywność fizyczna powinna naśladować ówczesny (domniemany) tryb życia i łączyć treningi aerobowe o zmiennej intensywności (sprinty, interwały), trening siłowy - tak z ciężarami jak i bez nich, “hiking” (jak to dobrze po polsku oddać? turystyka tu totalnie nie pasuje…), taniec i dużo chodzenia. Oparte to jest na domniemaniach, że tacy myśliwi-zbieracze cały czas się przemieszczali i to pewnie głównie na piechotę, czasami dźwigali ciężary (np. przy budowie obozu albo rąbaniu drewna), czasami wolniej lub szybciej biegali (np. na polowaniu albo na wojnie) i czasami tańczyli (np. po udanych łowach). Można by tu pewnie dorzucić wspinaczkę, parkour, sztuki walki i inne sporty “bojowe” i generalnie to, co może przydać się w naturalnych, nieprzyjaznych warunkach.

I tak się w skrócie przedstawia to nowe podejście. Jak dla mnie ma to nawet sporo sensu, zwłaszcza, że biologia ewolucyjna to super sprawa i tłumaczy wiele z ludzkich zachowań i problemów. No i bardzo odpowiada mi ta proponowana różnorodność (a może to po prostu dlatego, że sam tak zawsze ćwiczyłem i teraz wreszcie jakaś “nauka” to potwierdza, co jest zawsze miłe…).

Jakby ktoś chciał poczytać więcej na ten temat, to polecam wygooglać takie terminy jak paleodiet, hunter-gatherer fitness itp. Ja ze swojej strony postaram się jeszcze coś o tym napisać, bo kwestia jest, sądzę, frapująca.

Na razie!

autorem wykorzystanej fotki jest ElFrentico